Dit is een versie van het Twiin Afsprakenstelsel voor consultatie

Release 1.4.0

Onderstaande tabel toont de belangrijkste wijzigingen die zijn doorgevoerd in deze gepubliceerde release van het Twiin Afsprakenstelsel ten opzichte van de vorige versie. Per wijziging is er ook een verwijzing naar de desbetreffende pagina. Beperkte redactionele wijzigingen zoals herstel van typfouten en evidente verschrijvingen worden niet apart benoemd.

Release - Nr

Betreft

Verwijzing


Minor release 1.4.0


1.4.0 - 44

GtK Beheer voorwaarde 4.4 over het beheer van de logging verwijst nu expliciet naar Logging eis Log-02. Zolang er nog geen landelijke procedures en afspraken zijn opgesteld over de uitwisseling van de logging tussen GtK’s zal dit in de (uitzonderlijke) gevallen wanneer dit toch nodig is op ad hoc basis gedaan moeten worden.

9.3 | Voorwaarden GTK Beheer

PvE | Logging

1.4.0 - 43

Aan de Risicoanalyse is toegevoegd dat de Twiin Deelnemers de risicoanalyse kunnnn delen met hun Dienstverlener

8.4 | Risicoanalyse

1.4.0 - 42

GtK Leverancier is gewijzigd in GtK Beheerder in de uitgangspunten bij Ketenregie. De Beheerder is het eerste aanspreekpunt voor incidentmeldingen, niet de leverancier.

8.3 | Ketenregie

1.4.0 - 41

Waar in het Twiin Afsprakenstelsel gedoeld wordt op een leverancier van een GtK dat nog niet gevalideerd is, is het begrip GtK Leverancier gewijzigd in aspirant GtK Leverancier.

8.1.2 | Aansluiten Twiin Dienstverlener

1.4.0 - 40

Missie, visie en doelstellingen die beschreven zijn gelden breder dan alleen voor de Twiin Deelnemers.

3 | Missie, visie en doelstellingen

1.4.0 - 39

Tabel over de communicatiepatronen is aangepast. De initiator van de communicatie is toegevoegd.

4.4 | Logische architectuur

1.4.0 - 38

Principes zijn aangescherpt.

Principe 1: omschrijving is aangepast: meer focus op primair gebruik

Bij principe 6 is bij de implicatie EHDS toegevoegd en is de implicatie dat Dienstverleners kennis moeten hebben van leveranciers verwijderd.

4.2 | Twiin Principes

1.4.0 - 37

Eisen BgZ-3-5 en BgZ-3-6 verwezen nog naar niet meer actuele BgZ medisch-specialistische zorg Technical Implementation Guide 1.0, dit is gewijzigd naar link naar de 1.1 versie

Z1.5 | BgZ: Eisen

1.4.0 - 36

10.4.1 | TTA - Identification & Authentication voorzien van een inleidende tekst

10.4.1 | TTA - Identification & Authentication

1.4.0 - 35

De beschrijving van gemeenschappelijke voorziening is herschreven in lijn met de definitie van NVS

10.2 | Kern Volume 0b - Generieke functies

1.4.0 - 34

Vaak is er een keuze om bepaalde functionaliteit in het XIS dan wel het GtK te beleggen. In de diagrammen en beschrijvingen van communicatiepatronen in 10.1 | Kern Volume 0a - Communicatiepatroon Overview lijkt het dat hier al keuzes in gemaakt worden. Het is in de tekst toegelicht dat keuzes mogelijk zijn.

10.1 | Kern Volume 0a - Communicatiepatroon Overview

1.4.0 - 33

Header hygiëne toegevoegd. Hierin is ook de W3C Trace Context toegevoegd om invulling te geven aan de NEN7513 qua traceerbaarheid van logging.

HTTP-header hygiene

10.2.4 | Generieke functie - Logging

1.4.0 - 32

Vernieuwingen van technische kern doorgevoerd in de voorbeelden van BgZ.

Z1.4.2 | BgZ: FHIR Workflow Task implementation Z1.4.3 | BgZ: FHIR examples

1.4.0 - 31

Lijst gemarkeerd voor verwijdering in volgende release.

Z1.4.1 | BgZ: FHIR Task reference codes (deprecated)

1.4.0 - 30

Verwijzingen naar Nictiz implementatiegids 1.0 vervangen door 1.1. Geen verdere wijzigingen noodzakelijk.

Z1 | BgZ: Implementatiewijzer Basisgegevensset Zorg Z1.1.1 | Uitwisseling BgZ bij verwijzing of overdracht Z1.1.2 | Opvraging BgZ bij eerdere behandelaar Z1.4 | BgZ: Volume 3 - Content

1.4.0 - 29

Aanscherping van de tekst en eisen in 10.4.8 | Network level security vanwege een update van de NCSC richtlijnen van juni 2025.

  • Certificate Verification: ECDSA of RSA en zijn afgewaardeerd van goed naar voldoende met oog op de quantumdreiging, maar er zijn (nog) geen alternatieven op beveiligingsniveau goed beschikbaar. EdDSA is ook van het niveau ‘voldoende’

  • Key exchange: ECDHE is zijn afgewaardeerd van goed naar voldoende. Met X25519MLKEM768, SecP256r1MLKEM768, SecP384r1MLKEM1024 zijn er alternatieven, maar deze algoritmes zijn (relatief) nieuw en maken nog geen deel uit van de TLS standaarden. ECDHE moet daarom nog gebruikt worden.oldoende’ met AES-256-GCM en ChaCha20-Poly1305 zijn er nog 2 alternatieven met niveau ‘goed’

10.4.8 | Network level security, eis 5.030 / BgZ-2a-NS-03 PvE | Netwerkbeveiliging GTK


1.4.0 - 28

In hoofdstuk 8 wordt verwezen naar de vindplaats van achterliggende procedurebeschrijvingen.

8 | Diensten

1.4.0 - 27

In hoofdstuk 8 zijn dubbele teksten verwijderd. Bij de diensten Aansluiten en Valideren is in de tabellen duidelijker benoemd welke processtappen doorlopen worden en welke organisatie verantwoordelijk is voor een processtap.

8 | Diensten 8.1 | Aansluiten 8.2 | Valideren

1.4.0 - 26

Update aan de parameters voor de input in de Notification Task.

10.5.1 | Twiin-01 | Send Notification Task

1.4.0 - 25

Er is een dienst toegevoegd genaamd Risicoanalyse.

8.4 | Risicoanalyse

1.4.0 - 24

Hoofdstuk 7 (Juridische Context) is opgesplitst. De juridische context bevat het schematische overzicht van de wet- en regelgeving. In paragraaf 7.1 (Juridisch kader) is de korte samenvatting en toepassing van de wet- en regelgeving opgeschreven. Het onderdeel Toelichting verwerkingsverantwoordelijkheid (7.2) heeft een eigen paragraaf gekregen. De normen hebben een eigen paragraaf gekregen (7.3). Deze onderdelen zijn daarbij ook geüpdatet. Het Informatiebeveiligingsbeleid (7.4) is toegevoegd.

7 | Juridische context 7.1 | Juridisch kader 7.2 | Toelichting verwerkingsverantwoordelijkheid 7.3 | Toepasselijke normen 7.4 | Informatiebeveiligingsbeleid

1.4.0 - 23

Hoofdstuk 4 Architectuur is geredigeerd. Er is een andere structuur aangebracht, reeds bestaande teksten zijn ingekort en er is meer onderlinge samenhang aangebracht. Inhoudelijk wordt er geen andere invulling gegeven aan de architectuur.

4 | Architectuur

1.4.0 - 22

In het reglement is verduidelijkt dat de Overlegtafels het recht hebben, maar niet de plicht, om adviezen te geven. Toegevoegd is dat deze adviezen zien op uitvoeringsvragen en gegeven worden binnen het kader van de strategische besluiten op basis van de NVS. Toegevoegd is dat de Twiin Organisatie kan besluiten beide Overlegtafels gezamenlijk bijeen te laten komen. Toegevoegd is dat het Twiin Bestuur binnen dertig dagen een reactie geeft op adviezen en op verzoek deze reactie mondeling toelicht. Dit in plaats van de regeling over negatieve adviezen. Toegevoegd is dat de Twiin Dienstverlener de partij is die een Twiin Deelnemer kan vertegenwoordigen. Vervallen is het vooraf schriftelijk inbrengen van standpunten bij de voorzitter.

6.6 | Reglementen

1.4.0 - 21

Aangepast dat een post-fix hoort bij een release van het afsprakenstelsel als geheel. De post-fix met de status ‘review’ is komen te vervallen aangezien voor iedere nieuwe release eerst een review georganiseerd wordt voorafgaand aan publicatie. De post-fix met de status ‘uitgefaseerd’ is toegevoegd. Ook is verduidelijkt dat de status van een implementatiewijzer volgt uit status van de versie van het Twiin Afsprakenstelsel waarin deze implementatiewijzer is gepubliceerd en dat in aanvulling daarop aan een implementatiewijzer nog de status ‘trial’ kan worden toegekend.

6.5 | Releasebeleid

1.4.0 - 20

Technische uitwerkingen TTA SOAP - Indexed Pull, TTA SOAP Push en TTA FHIR Pull voldoen nog niet volledig aan het Twiin Afsprakenstelsel en zijn naar het ontwikkelsupplement verplaatst.

Het ontwikkelsupplement wordt separaat gepubliceerd. Zie http://www.twiin.nl voor een verwijzing.

1.4.0 - 19

De volgende eisen samengevoegd omdat voor zowel GtK verzender en GtK ontvanger dezelfde eis was opgesteld of omdat de eis op meerdere plekken in min of meer dezelfde vorm voor kwam.

  • BgZ-2a-AA-07 en BgZ-2a-AA-12

  • BgZ-2a-AA-01 en BgZ-2a-AA-02

  • BgZ-2a-TANP-04 en BgZ-2a-TANP-05

  • 5.030 en BgZ-2a-NS-03

  • 5.010 en BgZ-2a-NS-02

  • 5.050 en BgZ-2a-NS-04

  • 5.060 / BgZ-2a-NS-05

1.4.0 - 18

De eisen aan communicatiepatronen en generieke functies zijn van de zorgtoepassing (BgZ) naar PvE pagina’s in de kern verplaatst. De eisen zijn qua identificatie en inhoud niet aangepast, tenzij dit expliciet als ander item in de release-informatie is opgenomen.

Z1.5 | BgZ: Eisen en 10.4 | Kern Volume 1b - Technical Agreements - GF

1.4.0 - 17

Id-01 aangevuld met de eis dat een id uniek moet zijn en blijven in lijn met wat er al in het vertrouwensmodel stond.

PvE | Identificatie en authenticatie

1.4.0 - 16

Correctie systeem-identifiers in de Authorization scope.

Twiin-07 | Token Request

1.4.0 - 15

Correctie systeem-identifiers voor requester.onBehalfOf.identifier en owner.identifier in de Send Notification Task.

10.5.1 | Twiin-01 | Send Notification Task

1.4.0 - 14

De naam valueString bij verschillende comments bevatte een slash (“/”). Dit was incorrect en is aangepast om verwarring te voorkomen.

Z1.4.2 | BgZ: FHIR Workflow Task implementation

1.4.0 - 13

Het hoofdstuk Missie, visie en doelstellingen is aangevuld met uitleg over de missie en verduidelijking van de doelstellingen. De tekst in dit hoofdstuk over het verbinden van zorgnetwerken door middel van knooppunten en generieke functies is weggelaten om dubbeling te voorkomen met het hoofdstuk Architectuur. De subpagina over de relatie tot EHDS, Wegiz, NVS, LVS en LDN is weggelaten. Voor EHDS en Wegiz om dubbeling te voorkomen met het hoofdstuk Juridische context. De tekst over NVS, LVS en LDN is verplaatst naar de website. Uitleg over deze ontwikkelingen kan beter worden gegeven via de Twiin-website. Beslissingen over eventuele aanpassing van het Twiin Afsprakenstelsel op basis van deze ontwikkelingen worden bovendien uitsluitend genomen conform het reglement en het releasebeleid.

3 | Missie, visie en doelstellingen

1.4.0 - 12

Hoofdstukken 1-3 zijn geredigeerd. Teksten zijn ingekort en dubbelingen zijn verwijderd. Uitleg is toegevoegd dat het afsprakenstelsel is onderverdeeld in een generiek en een specifiek deel. Verduidelijkt is dat redactionele wijzigingen niet worden benoemd als deze beperkt zijn zoals bij herstel van typfouten en evidente verschrijvingen. Het overzicht met relevante hoofdstukken per doelgroep is verduidelijkt.

Twiin Afsprakenstelsel najaarsrelease 2026 voor consultatie 1 | Leeswijzer 1.1 | Doelgroepen 2 | Release-informatie 3 | Missie, visie en doelstellingen

1.4.0 - 11

Het proces incidentmelding is aangepast met een plicht om een root cause analysis te verstrekken. Aanvulling over AVG-verzoeken.

8.3.1 | Incidentmelding

1.4.0 - 10

Bij de afspraken over Token Request ontbrak het punt ‘Aanscherping voor het bepalen van de scope wanneer de patiëntcontext wel of niet bekend is: gebruik van system of patiënt’ in de releasenotes v1.3.1. Dit is nu toegevoegd.

Twiin-07 | Token Request

1.4.0 - 9

Tekstuele verduidelijkingen aangebracht en diagramstijl in de beschrijving van het communicatiepatroon Notified Pull gelijk getrokken.

10.1.4 | Communicatiepatroon: Notified Pull

1.4.0 - 8

De pagina met functionele use cases in de kern is verwijderd. Het voegde daar niet veel toe. De beschrijving van functionele use cases staan beschreven in de zorgtoepassingen.


1.4.0 - 7

Verwijzing naar de BgZ zoals beschreven staat in de technische implementatie gids van Nictiz geüpdatet naar versie 1.1.

Z1.4 | BgZ: Volume 3 - Content

1.4.0 - 6

Enkele aanpassingen op de Begrippenlijst:

  • Verwijzing naar externe bronnen is herzien

  • Definitie van het begrip Bewijs van Validatie is toegevoegd, met differentiatie voor GtK en voor Twiin Deelnemer.

  • Begrip Twiin Beheerorganisatie is toegevoegd.

  • Begrip Twiin Samenwerkingsverband is toegevoegd.

  • Begrip Verklaring Twiin Dienstverlener is toegevoegd.

  • Begrip Verklaring GtK Beheerder is toegevoegd.

  • Begrip Verklaring GtK Leverancier is toegevoegd.

  • Begrip Geïdentificeerde Patiënt is komen te vervallen.

  • Begrip Governance is komen te vervallen.

  • Begrip GtK Leverancier is korter omschreven als Leverancier van een GtK. Zie ook 1.4.0 - 46.

  • Diverse begrippen zijn aangescherpt.

1.2 | Begrippen

1.4.0 - 5

De inleiding Communicatiepatroon Overview is licht herschreven.

10.1 | Kern Volume 0a - Communicatiepatroon Overview

1.4.0 - 4

Voorwaarden Twiin Deelnemer herschreven:

  • Eerst kon de tekst geïnterpreteerd worden dat ook andere zorgverleners en zorgaanbieders door de deelnemer geïdentificeerd moesten worden. Dat hoeft de deelnemer niet te doen, daar zijn de andere partijen verantwoordelijk voor. Ook is de identificatie van de zorgverlener en die van de deelnemer zelf (zorgaanbieder) gesplitst over 5.8 en 5.9.

    • 5.8 De Twiin Deelnemer zorgt voor het eenduidig identificeren van de eigen zorgverleners bij gebruik van het GtK. Deelnemer zorgt voor identificatie van zorgverleners op basis van UZI als dit mogelijk is. Als dit niet kan is een ander identifier van de zorgverlener ook toegestaan (bijvoorbeeld het eigen medewerkernummer i.c.m. het URA. Deze identifier moet uniek voor de zorgverlener zijn én blijven).

    • 5.9 De Twiin Deelnemer identificeert zichzelf met het UZI-Register Abonneenummer (URA).

  • Voorwaarde 5.15 is aangepast. Deze verwijst niet langer naar Mitz als verplichte oplossing voor lokalisatie. Als gevolg is voorwaarde 5.16 komen te vervallen. Na de aanpassing van 5.15 waren beide voorwaarden namelijk identiek zodat er geen reden was om 5.16 te behouden.

  • Voorwaarde 5.11 is aangepast. 5.11 kon worden geïnterpreteerd dat de Twiin Deelnemer (de zorgaanbieder) zelf een identificatiemiddel dat voldoet aan eIDAS hoog moest gebruiken. De bedoeling is dat de zorgverleners deze identificatiemiddelen gebruiken.

  • Waar eerder gesproken werd over gebruikers van het GtK, wordt nu specifiek gesproken over zorgverleners om verwarring met beheerders te voorkomen.

9.1 | Validatievoorwaarden Twiin Deelnemer

1.4.0 - 3

Hoofdstuk 5 over het vertrouwensmodel is geredigeerd. Er zijn afbeeldingen toegevoegd om de onderlinge samenhang van de zeven vertrouwensfuncties te duiden. Ook is er in het hoofdstuk meer aandacht voor de samenhang tussen het vertrouwensmodel en de andere hoofdstukken van het afsprakenstelsel. Het schema is aangepast. Het bevat niet langer een samenvatting van de zeven vertrouwensfuncties om dubbeling met de onderliggende hoofdstukken te voorkomen. In het schema is per vertrouwensfunctie de relevante NEN-norm en de relevante voorwaarde vermeld.

5 | Vertrouwensmodel

1.4.0 - 2

In de onderdelen van het vertrouwensmodel stond in iedere tabel eerst ‘principe’ waar ‘vereiste’ was bedoeld. Dat is nu aangepast. Bij ‘verantwoordelijkheid’ staat nu ‘(verwerkings)verantwoordelijkheid’ aangezien het ook om de AVG verantwoordelijkheid gaat.

5.1 | Vertrouwen: Identificatie

5.2 | Vertrouwen: Authenticatie

5.3 | Vertrouwen: Autorisatie

5.4 | Vertrouwen: Behandelrelatie

5.5 | Vertrouwen: Toestemming

5.6 | Vertrouwen: Logging

5.7 | Vertrouwen: Transparantie

1.4.0 - 1

Herstructurering van de technische kern. De technische kern is voorbereid op het kunnen integreren van landelijk afgesproken generieke functies, waar de samenwerkingspartners van Twiin nu nog eigen afspraken maken over een tijdelijke invulling.

Volume 0 : De functionele, technologie-agnostische beschrijving van communicatiepatronen en generieke functies

Volume 1 : De technische implementatie afspraken (Technical Agreements) van communicatiepatronen en generieke functies. Let op dat er mogelijk meerdere technische implementaties kunnen zijn van één communicatiepatroon of generieke functie (SOAP of REST, SAML of oAuth).

Volume 2: De individuele transacties die gebruikt worden in de TA’s. Let hierbij op dat sommige transacties eerst onder de uitwerking van een communicatiepatroon stonden nu verplaatst zijn naar het kopje transacties generieke functies.

De structuur van de Twiin Implementatiewijzer Zorgtoepassingen is ook aangepast om dezelfde structuur te volgen.

10 | Technische kern

10.1 | Kern Volume 0a - Communicatiepatroon Overview

10.2 | Kern Volume 0b - Generieke functies

10.3 | Kern Volume 1a - Technical Agreements - CP

10.4 | Kern Volume 1b - Technical Agreements - GF

10.5 | Kern Volume 2a - Transactions - CP

10.6 | Kern Volume 2b - Transactions - GF

Twiin Implementatiewijzer Zorgtoepassingen